KKTC’DE 2025 YILINDA GERÇEKLEŞEN TEKNOFEST, ADANIN JEOPOLITIK VE SOSYAL BAĞLAMI AÇISINDAN ÖNEMLI BIR DÖNEME DENK GELMIŞTIR. KIBRIS SORUNU HALEN ÇÖZÜLMEMIŞ OLUP, TÜRKIYE VE KKTC YÖNETIMI ADADA IKI DEVLETLI ÇÖZÜM VIZYONUNU GÜÇLÜ ŞEKILDE SAVUNMAKTADIR. ÖZELLIKLE CUMHURBAŞKANI RECEP TAYYIP ERDOĞAN, KIBRIS TÜRKLERININ ULUSLARARASI TANINMASI IÇIN ÇABA GÖSTERECEKLERINI VE KKTC’YI “ASLA YALNIZ BIRAKMAYACAKLARINI” VURGULAMAKTADIR. BU DÖNEMDE KKTC, TÜRK DEVLETLERI TEŞKILATI’NA GÖZLEMCI ÜYE OLARAK KABUL EDILMIŞ VE KIBRIS TÜRK LIDERLIĞI, KENDILERINI SADECE 3.800 KILOMETREKARELIK BIR TOPRAK PARÇASI DEĞIL, DOĞU AKDENIZ’DE HAK VE MENFAATLERI OLAN EGEMEN BIR DEVLET OLARAK TANIMLAMAKTADIR.
Türkiye’nin TEKNOFEST etkinliği, 2018’den bu yana her yıl düzenlenen ve dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali olarak anılan benzersiz bir organizasyondur. Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı öncülüğünde başlayan festival, Milli Teknoloji Hamlesi vizyonunu desteklemek üzere gençleri bilim ve mühendisliğe teşvik etmeyi amaçlamaktadır. İlk olarak İstanbul’da düzenlenen TEKNOFEST, yıllar içinde Ankara, İzmir ve Adana gibi büyük şehirlerin yanı sıra 2022’de uluslararası düzeyde Azerbaycan’da da gerçekleştirilmiştir. 2025 yılı itibariyle festival on birinci kez kapılarını açmış ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC), Lefkoşa’daki eski Ercan Havalimanı’nda 1-4 Mayıs 2025 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir.
KKTC’de 2025 yılında gerçekleşen TEKNOFEST, adanın jeopolitik ve sosyal bağlamı açısından önemli bir döneme denk gelmiştir. Kıbrıs sorunu halen çözülmemiş olup, Türkiye ve KKTC yönetimi adada iki devletli çözüm vizyonunu güçlü şekilde savunmaktadır. Özellikle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kıbrıs Türklerinin uluslararası tanınması için çaba göstereceklerini ve KKTC’yi “asla yalnız bırakmayacaklarını” vurgulamaktadır. Bu dönemde KKTC, Türk Devletleri Teşkilatı’na gözlemci üye olarak kabul edilmiş ve Kıbrıs Türk liderliği, kendilerini sadece 3.800 kilometrekarelik bir toprak parçası değil, Doğu Akdeniz’de hak ve menfaatleri olan egemen bir devlet olarak tanımlamaktadır. KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar da federasyon çözümü önerilerine karşı çıkarak, böyle bir yapının Türk askerinin adadan çekilmesine yol açabileceğini ve bunun Kıbrıs Türklerini tehlikeye atacağını ifade etmiştir. Aynı zamanda Türkiye, Lefkoşa’da yeni bir “Cumhuriyet Yerleşkesi” (cumhurbaşkanlığı ve parlamento kompleksi) inşa ederek Mayıs 2025’te hizmete açmıştır; Erdoğan bu vesileyle KKTC’nin Türkiye’nin garantörlüğüyle “sonsuza dek var olacağını” dile getirmiştir.
Sosyal açıdan bakıldığında, KKTC’de TEKNOFEST öncesinde etkinliğin niteliğine dair bazı tartışmalar yaşanmıştır. Öğretmen sendikaları ve muhalif kesimler, festivalin siyasi bir şova dönüştürüldüğünü öne sürerken hükümet yetkilileri bu eleştirilere sert tepki gösterdi. KKTC Başbakanı Ünal Üstel, TEKNOFEST’i “gösteri” olarak niteleyen yaklaşımın “karanlık bir zihniyetin ürünü” olduğunu ve gençlerin önüne set çekmek anlamına geldiğini belirterek böylesi girişimlere karşı çıkmanın hem siyasi sorumluluğa hem de tarihsel göreve aykırı olduğunu vurguladı. Bu gerilimlere rağmen, adadaki geniş toplum kesimleri festivalin bilim ve teknoloji odaklı içeriğine ilgiyle yaklaştı. Jeopolitik, sosyal ve teknolojik koşulların kesiştiği bu konjonktürde TEKNOFEST 2025 KKTC, yalnızca bir teknoloji etkinliği olmanın ötesine geçerek Kıbrıs Türk halkı için önemli bir gündem haline gelmiştir.
2025 TEKNOFEST KIBRIS
TEKNOFEST 2025 KKTC, açılışından itibaren uçuş gösterileri ve savunma sanayii sergileri ağırlıklı bir program sunmuştur. Gökyüzünde Türk Hava Kuvvetleri akrobasi timi Türk Yıldızları ve F-16 SOLOTÜRK, insansız hava araçları Bayraktar AKINCI ve eğitim uçağı HÜRKUŞ gibi birçok hava aracı art arda gösteriler yaptı. Karada ise Türkiye’nin en yeni milli savunma teknolojileri sergilendi. Festival alanına yerleştirilen platformlar arasında Baykar firmasının insansız savaş uçağı prototipi Bayraktar Kızılelma, TUSAŞ’ın jet eğitim ve hafif taarruz uçağı Hürjet ve T129 ATAK helikopterleri bulunuyordu. Bu modern platformlar, hem statik sergileme hem de zaman zaman dinamik gösterilerle halka tanıtıldı. Örneğin, Türkiye’nin özgün genel maksat helikopteri GÖKBEY, Adana’dan KKTC’ye uçarak ilk denizaşırı uçuşunu gerçekleştirdi ve festivalin ilgi çeken unsurlarından biri oldu.
Festival programında savunma ve havacılık gösterilerinin yanı sıra, farklı teknolojik alanlarda etkinlikler de yer aldı. Teknoloji yarışmaları, TEKNOFEST’in temel unsurlarından biri olup KKTC ayağında da büyük ilgi gördü. 2025 yılında KKTC’de düzenlenen yarışmalara Türkiye dahil 22 ülkeden 47 binden fazla yarışmacı başvurdu ve ön elemeleri geçerek finale kalan 1.083 genç çeşitli kategorilerde kıyasıya mücadele etti. Yarışmalar; robotik, yapay zekâ, kodlama, roket, tarım teknolojileri, denizcilik teknolojileri, çevre ve enerji, turizm teknolojileri ve sosyal inovasyon gibi geniş bir yelpazeye yayılmıştır.
Kamu ilgisi bakımından TEKNOFEST 2025 KKTC beklentilerin üzerinde bir tablo çizdi. KKTC nüfusu yaklaşık 382 bin civarında olmasına karşın festival, toplam 225 bin ziyaretçiye ev sahipliği yaptı. Festivalin ilk günü 62 bini aşkın kişi alanı doldururken, hafta sonu yoğun katılımla birlikte ziyaretçi akını rekor seviyelere ulaştı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, bunun Kuzey Kıbrıs tarihinin en büyük organizasyonu olduğunu vurgulayarak daha üçüncü gün sonunda tekil ziyaretçi sayısının 100 bini aştığını ifade etti. Nitekim dört günün sonunda açıklanan resmi rakamlar bu öngörüyü doğrulamış ve TEKNOFEST KKTC toplam katılımcı sayısının çeyrek milyona yaklaştığını göstermiştir.
Etkinliğin siyasi ve protokol boyutu da dikkat çekiciydi. Festival, KKTC Cumhurbaşkanlığı himayelerinde düzenlendiği için açılış ve kapanış törenlerine en üst düzey KKTC ve Türkiye temsilcileri katıldı. Açılış gününde Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Başbakan Ünal Üstel ve KKTC’li bakanlar ev sahibi olarak hazır bulunurken, Türkiye’den Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, TEKNOFEST Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar ve Türk Devletleri Teşkilatı Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım gibi isimler kurdele kesiminde yer aldı. Festivalin üçüncü gününde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da adaya gelerek hem Lefkoşa’daki yeni Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nin açılışına katıldı hem de TEKNOFEST alanını ziyaret etti.
TEKNOFEST 2025 KKTC BEKLENTILERIN ÜZERINDE BIR TABLO ÇIZDI. YARIŞMALARA TÜRKIYE DAHIL 22 ÜLKEDEN 47 BINDEN FAZLA YARIŞMACI BAŞVURDU VE ÖN ELEMELERI GEÇEREK FINALE KALAN 1.083 GENÇ ÇEŞITLI KATEGORILERDE KIYASIYA MÜCADELE ETTI KKTC NÜFUSU YAKLAŞIK 382 BIN CIVARINDA OLMASINA KARŞIN FESTIVAL, TOPLAM 225 BIN ZIYARETÇIYE EV SAHIPLIĞI YAPTI. FESTIVALIN ILK GÜNÜ 62 BINI AŞKIN KIŞI ALANI DOLDURURKEN, HAFTA SONU YOĞUN KATILIMLA BIRLIKTE ZIYARETÇI AKINI REKOR SEVIYELERE ULAŞTI.
ULUSLARARASI YANSIMALAR
TEKNOFEST 2025 KKTC, Türkiye ve KKTC kamuoyunda büyük ilgi görürken, uluslararası basında da yankı buldu. Özellikle Kıbrıs Rum basını ve Yunanistan medyası, festivali hem siyasi boyutuyla hem de askeri-teknolojik gösterileriyle mercek altına aldı. Güney Kıbrıs’ta yayın yapan Kathimerini gazetesi, Erdoğan’ın Kıbrıs ziyaretini ve TEKNOFEST’e katılımını “Kıbrıs meselesinin ötesinde bölgeye verilmiş bir mesaj” olarak nitelendirdi. Kathimerini’nin haberinde, Erdoğan’ın ziyaretiyle KKTC’nin uluslararası tanınması yönündeki çabalarını güçlendirmeye çalıştığı ve “Türk Kıbrıs Halkını asla yalnız bırakmayacağız” sözünü manşete taşıdığı belirtildi.
Güney Kıbrıs’taki Omega TV kanalı, festival kapsamındaki hava akrobasilerinin askeri bir gövde gösterisi niteliği taşıdığını öne sürdü. Rum basını genel olarak KKTC’deki etkinliği “işgal altındaki kuzeyde düzenlenen teknoloji fuarı” şeklinde tanımlayarak, festivalin yapıldığı mekanı kendi bakış açılarına göre dile getirdi. Uluslararası haber ajansları da benzer şekilde tarafsız bir dil kullanmaya özen göstermekle birlikte, “Türk işgali altındaki kuzey” ifadesini kullanarak Kıbrıs’ın fiili bölünmüşlüğüne vurgu yaptılar.
Yunanistan ana akım medyasında da TEKNOFEST’in Kıbrıs’ta düzenlenmesi çeşitli yorumlara yol açtı. Atina merkezli bazı yorumcular, Türk savunma sanayiinin KKTC’de sergilenmesini, Doğu Akdeniz’de değişen güç dengelerinin altını çizen bir gelişme olarak değerlendirdi. Özellikle insansız hava araçları ve diğer askeri teknolojilerin Kıbrıs’ın kuzeyinde halka açık sergilenmesi, Yunan basınında Türkiye’nin Ada’daki askeri varlığını ve etkinliğini normalleştirme çabasının bir parçası şeklinde yorumlandı.
TEKNOFEST 2025 KKTC’nin Türkiye’nin teknoloji temelli diplomasi stratejisine de hizmet ettiği söylenebilir. Ankara bir süredir teknoloji ve savunma sanayii başarılarını diplomatik bir enstrüman olarak kullanarak yumuşak güç etkisi yaratmaya odaklanmış durumda. Örneğin, 2022’de Azerbaycan’da gerçekleştirilen TEKNOFEST, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerini “iki devlet bir festival” mottosuyla perçinlemişti. Benzer şekilde KKTC’deki festival de Türkiye’nin teknoloji alanındaki kazanımlarını uluslararası arenada sergileme ve dost ülkelere aktarma politikasının bir parçası olarak görülüyor.
TEKNOFEST 2025 KKTC’NIN TÜRKIYE’NIN TEKNOLOJI TEMELLI DIPLOMASI STRATEJISINE DE HIZMET ETTIĞI SÖYLEBILIR. ANKARA BIR SÜREDIR TEKNOLOJI VE SAVUNMA SANAYII BAŞARILARINI DIPLOMATIK BIR ENSTRÜMAN OLARAK KULLANARAK YUMUŞAK GÜÇ ETKISI YARATMAYA ODAKLANMIŞ DURUMDA. ÖRNEĞIN, 2022’DE AZERBAYCAN’DA GERÇEKLEŞTIRILEN TEKNOFEST, TÜRKIYE-AZERBAYCAN ILIŞKILERINI “IKI DEVLET BIR FESTIVAL” MOTTOSUYLA PERÇINLEMIŞTI. BENZER ŞEKILDE KKTC’DEKI FESTIVAL DE TÜRKIYE’NIN TEKNOLOJI ALANINDAKI KAZANIMLARINI ULUSLARARASI ARENADA SERGILEME VE DOST ÜLKELERA AKTARMA POLITIKASININ BIR PARÇASI OLARAK GÖRÜLÜYOR.
GELECEĞE BAKIŞ
TEKNOFEST 2025 KKTC’nin uzun vadeli yansımalarına bakıldığında gerek Türkiye gerekse KKTC açısından önemli fırsatlar ve etkiler ortaya çıkmaktadır. Her şeyden önce festival, insan kaynağı yetiştirme ve genç nesilleri teknolojiye özendirme misyonunu Kıbrıs Türk gençliğine de taşımıştır. Ada genelindeki okullardan binlerce öğrencinin festivaldeki atölye, sergi ve yarışmalara katılması, onların ufkunu genişletme ve bilimsel merakını körükleme potansiyeline sahiptir.
Milli Teknoloji Hamlesi perspektifinden bakıldığında, TEKNOFEST artık bir vitrin olmanın ötesinde bir diriliş hikâyesi olarak görülüyor. T3 Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Selçuk Bayraktar’ın ifadesiyle “TEKNOFEST bir milletin uyanış hikayesidir.” Bu uyanış hikayesine şimdi Kıbrıs Türk gençliği de dahil olmuş durumdadır. Türkiye son yıllarda savunma sanayiinde elde ettiği başarılarla kendi teknolojik ekosistemini yaratırken, bu ekosistemi “kardeş vatan” KKTC’ye de açarak ortak bir gelecek inşa etmeyi hedeflemektedir.
Uzun vadede, KKTC-Türkiye ilişkileri açısından TEKNOFEST gibi etkinliklerin önemli bir yumuşak güç unsuru olacağı açıktır. Festival boyunca Lefkoşa semalarında birlikte dalgalanan Türk ve KKTC bayrakları, ortak gururun bir simgesi olarak hafızalara kazandı. Kıbrıs Türk halkı, Türkiye’nin ulaştığı ileri teknoloji seviyesini kendi evinde deneyimleyerek, “Anavatan ile birlikte yükselme” duygusunu yaşadı. Özellikle savunma sanayiinde sergilenen SİHA’lar, milli muharip uçak prototipleri ve diğer sistemler, Kıbrıs Türklerinde güven duygusunu pekiştirirken Türkiye’nin koruyucu şemsiyesinin ne denli güçlendiğini somut şekilde gösterdi.
Önümüzdeki yıllarda TEKNOFEST’in etkileri doğrultusunda, KKTC’de teknoloji eğitimine ve yatırımlarına daha fazla önem verilmesi beklenebilir. Türkiye’nin desteğiyle teknoloji geliştirme merkezleri kurulması, ortak AR-GE projelerinin yürütülmesi, üniversiteler arası öğrenci değişim programlarının teknoloji temelli genişletilmesi gibi adımlar, festivalin yarattığı ivmeyi süreklileştirecektir. Ayrıca, KKTC’li gençlerin TEKNOFEST tecrübesi sonrasında Türkiye’deki savunma sanayii firmalarında çalışma veya Türk üniversitelerinin mühendislik programlarına katılma yönünde motivasyonlarının artacağı öngörülmektedir.
Sonuç olarak, TEKNOFEST 2025 KKTC bir yandan Türkiye’nin teknolojik kabiliyetlerini uluslararası kamuoyuna ve özellikle Kıbrıs’daki muhataplarına gösterirken, diğer yandan KKTC gençliğine ilham vermiş ve iki toplum arasındaki gönül bağlarını teknoloji ekseninde daha da sağlamlaştırmıştır. TEKNOFEST, sadece bir festivali değil, ortak bir geleceği inşa etme idealini temsil etmektedir ve 2025 Kıbrıs buluşması bu idealin gerçeğe dönüşebileceğinin en somut göstergelerinden biri olmuştur.
KAYNAKÇA
- https://cyprus-mail.com/2025/04/30/ustel-and-teachers-at-war-over-teknofesthttps://cyprus-mail.com/2025/04/30/ustel-and-teachers-at-war-over-teknofest
- https://www.aa.com.tr/tr/teknofest/teknofest-10-milyon-688-bin-kisiyi-havacilik-uzay-ve-teknolojiyle-bulusturdu/3557351https://www.aa.com.tr/tr/teknofest/teknofest-10-milyon-688-bin-kisiyi-havacilik-uzay-ve-teknolojiyle-bulusturdu/3557351
- https://www.dailysabah.com/business/tech/teknofest-in-turkish-cyprus-draws-thousands-for-top-tech-celebrationhttps://www.dailysabah.com/business/tech/teknofest-in-turkish-cyprus-draws-thousands-for-top-tech-celebration
- https://www.dailysabah.com/politics/greek-cypriots-closely-watch-erdogans-upcoming-visit-to-teknofest/newshttps://www.dailysabah.com/politics/greek-cypriots-closely-watch-erdogans-upcoming-visit-to-teknofest/news
- https://www.ekathimerini.com/politics/foreign-policy/1268702/erdogan-reaffirms-support-for-two-state-solution-in-cyprus/https://www.ekathimerini.com/politics/foreign-policy/1268702/erdogan-reaffirms-support-for-two-state-solution-in-cyprus/
- https://neoskosmos.com/en/2025/05/04/news/cyprus/erdogan-declares-turkish-claim-over-occupied-cyprus-we-are-the-owners-of-this-land/https://neoskosmos.com/en/2025/05/04/news/cyprus/erdogan-declares-turkish-claim-over-occupied-cyprus-we-are-the-owners-of-this-land/
- https://slpress.gr/epixeiriseis/epimenei-stin-lisi-dio-kraton-stin-kipro-o-erntogan