- Güvenlik için çevresinin kafes tellerle ihatasının yapılması, eski ihataların tamir edilmesi ve uyarıcı tabelaların yerlerine asılarak güvenlik önlemlerinin tamamlanması,
- Jeomembran havuzların otlanmasından dolayı kirlenmesi sonucu su alım risklerinin giderilmesi,
- Havuzlarda ve su toplama çukurlarında su kaçakları varsa tamir edilmesi gerekmektedir.
- Orman yangınlarında havadan müdahalenin olmazsa olmazı, su tedarikinin eksilmesinin anında tamamlanması için planlama yapılması; hangi tankerlerin ne sürede doldurma yapacağının belirlenmesi gerekmektedir.
Bu işlemler güneş batımından sonra vehelikopter çalışmalarının bitiminden itibaren başlar. Birden çok helikopter-lerin çalıştığı gün ışığındaki süreçte havuzda eksilen suyun da tamamlan-ması gerektiğinden tüm unsurlarla bu havuzlara su tankerler yönlendirilir. Orman yangının sonlanması akabinde havuzlarsu toplama çukurları kontro-lü yapılarak eksiklikleri giderilir vebir sonraki operasyonlar için hazır hale getirilir.
YİYECEK VE YAKIT DEPOLARI
Orman yangınlarında çalışma süresi uzadığında, çalışanların enerji kaybının ve sıcaklığın maksimum olduğu, ayrıca orman yangınının oluşturduğu olumsuz şartlar daha fazla su ve yiyecek ihtiyacı oluşturur.
Operasyon süresinin belirsizliği: Yangında çalışan personelin yanında getirdikleri kumanyaların tükenmesi sonucu, 24 saat çalışma göz önünde bulundurularak planlama yapılır. Dışarıdan gelen yardımcı personel de dikkate alınıp hesaplanır. Kalori kaybının karşılanması için kumanya temini ve bunların geniş alanda dağıtımı için görevlendirmeler yapılır. Kumanyanın tedariği ve dağıtımı yangın esnasında ve yangın sonrasında da devam edecektir.
Orman yangınlarında personelin yanında kullandıkları araçların da yakıt ihtiyaçlarının karşılanması elzemdir. Arazözler, su tankerleri, ilk müdahale araçları, teknik personelin araçları,
dağıtım araçları, dozerler, greyderler, diğer iş makineleri, orman yangınına yardım amaçlı gelen kamu araçları ve sivil araçların yakıt, aydınlatma ve arazi koşullarında yapılması gereken araç tamir işlemleri için bakım araçları da bulunmaktadır. Hava unsurlarının yakıt ikmali için, yakın bir alanda veya orman yangını esnasında yeni yapılan geçici helikopter pistlerinde, dumanın etkisinde kalmayan bir alan seçilir. Bu alana, bütün araçların ihtiyaçlarını karşılayacak miktarda yakıt tedarik edilir. Yakıt ihtiyacı olan bütün araçlara koordinat bilgisi verilir. Yangın komuta merkezine bildirilerek yakıt ikmali yapılır.
Hava araçlarının yakıt ikmali ise uçuş süreleri ve yakıt durumuna göre, hava unsurları yönetiminden sorumlu Yangın Amiri kontrolünde yapılır. Hava unsurlarının ve yer unsurlarının yakıt ikmali yaptığı sürede müdahalede eksiklik oluşmaması önem arz eder. İkamesi olmayan araçların ikmali, gerekirse görevlendirilen araçlarla yapılır. Ağırlıklı olarak ağır makineler, dozer, greyder ve kule arazözlerin yakıt ikmali de araçların bulunduğu yerde yapılır.
YANGIN EMNİYET YOLLARI
Orman yangınları, orman emvallerinin üretimi ve diğer ormancılık faaliyetlerinin ana unsurlarındandır. Yolların yapımı yıllara sari planlanarak yapılır. Yangın emniyet şeritleri ve yangın durdurma zonları, yangın risk haritalarının hakim rüzgârlar ve orman içi yerleşim alanları dikkate alınarak yapılır. Orman yangını sürecinde, yangının yayılma yönüne göre yangını önleyici şeritler açılır. Araçların yanan alana müdahale edebilmesi için araç yollarına ihtiyaç vardır; bunların açılması, güzergâhın tespiti ve ağaçların güzergâhtan kaldırılması ile sağlanır. İki dozerden birincisi güzergâh açar, ikincisi ise tesviye çalışması yaparak yolu araç trafiğine açar.
Müdahale şekline göre “kılçık” dediğimiz kör yolların da açılması gerekebilir. Ana yangın emniyet yolları, yangınların durdurulmasında temel dayanak olup ikmal için devamlı açık kalmalıdır. Araçların geçişini engelleyecek bir duruma izin verilmemelidir.
HELİPORTLAR
Hava araçları için iniş-kalkış noktalarının planlanması, orman yangınlarında büyük önem taşır. Dikkate alınması gereken ana unsurlar; hâkim tepelerde, duman baskısı olmayan ve özellikle yangın gözetleme kulelerinin yakınında alanların seçilmesidir. Ana amaç; ikmal, haberleşme ve yaralanma gibi vakalarda tahliye ile yakıt ikmallerinin güvenli şekilde yapılabilmesidir. Tehlike durumlarında güvenli iniş sağlamak esastır.
KAÇIŞ GÜZERGÂHLARI VE GÜVENLİK ALANLARI
Personelin tahliyesi ve güvenliği için önceden belirlenmiş alanlar planlanmalıdır. Yangın amiri, yangın alanının çevresini detaylı şekilde gezerek yangının yayılış istikametinde olası durumlara karşı planlamalar yapar. Açılacak şeritleri, bozuk yolları, ağaçsız alanları ve müdahale cephelerini belirler. Bunun yanı sıra yangının yayılması sırasında emniyetli alanları tespit ederek acil toplanma alanlarının hazırlıklarını yapar. Bu alanları kullanmak zorunda kalabilecek ekipleri bilgilendirir. Ana yollara çıkışı sağlayacak kaçış güzergâhlarını belirler ve bu yolları açtırır. Havadan yangın alanını gözlemleme imkânı oluştuğunda derhâl bunu yapar; gözden kaçmış eksiklikleri ve oluşan yeni avantajları da değerlendirir.
değerlendirerek yapmış olduğu planlamayı yeniden revize eder ve emrindeki cephe amirlerine talimatlarını bu yönde bildirir. Araçlar bu kaçış veya toplanma yönüne göre konuşlandırılır.
TATBİKAT VE EĞİTİMLER
Personel ve gönüllülerin operasyon sırasında ne yapmaları gerektiği, tecrübeli yangın uzmanları tarafından hazırlanan içerikler doğrultusunda nazari eğitime alınır. Burada öncelik can güvenliğini sağlamak, ikincil olarak mal güvenliğini korumaktır. Arazi eğitiminin akabinde uygulamalı eğitimler başlar. Bunlar; yangın alanına gidiş, yangın alanındaki arazi kontrolü, yangının yayılış istikametinden müdahale seçeneklerinin belirlenmesi aşamalarından sonra uygulamaya geçirilir.
Söndürme işlevi sürecinde yangın amiri konumundaki amir öğretici, yapılan yanlışlara anında müdahale etmemelidir. Yapılan hatalar not alınarak değerlendirme aşamasında uygulamaya giren ekiplerle birlikte ele alınır. Yangına giden timlerin her gün düzenli tatbikatlar yaparak fiziki ve uygulama tecrübesi diri tutulur; değişen şartlara göre yeniden eğitimler yapılır.
YANGIN ESNASI LOJİSTİK FAALİYETLERİ
İNSAN GÜCÜ VE OPERASYON GRUPLARI
Müdahale Grubu: Ateş hattında görev yapan ekiplerin yeterli olup olmadığı saptanır ve gerekirse takviye yapılır; bunlar özellikle dinlenmiş gruplardan seçilir. Yangın alanını bilen ekiplerin yanına araziyi bilmeyen ekipler verilerek takviye sağlanır. Gelen timin amiri ile birlikte çalışması ve cephe amirinin emirleri doğrultusunda verilen görevi yerine getirmesi istenir.
Orman yangınına müdahale işleri; arazinin yapısı, yangının yayılış şekli, ağaç türleri, coğrafi yapı ve yerleşim yerlerine olan yakınlıklar göz önüne alınarak belirlenir. Yangın amirinin emrinde cephe amirleri oluşturulur. Cephe amirlerinin emrine timler görevlendirilir. Dozerler ve greyderler bu cephe amirlerinin emrinde görev yapar. Hava
unsurları yangın amirinin komutasında, onun direktifleri ile hareket eder. Cephe amirlerinin hava unsuru talebi, yangın amiri tarafından önceliğe göre karşılanır. Orman yangınının afet boyutuna yaklaştığı öngörüldüğü andan itibaren, yakın illerden başta olmak üzere yer ve hava ekipleri yangın alanına doğru kaydırılmaya başlanır. Yangının kontrol altına alınıp soğutma çalışması başlamasıyla, uzaktan gelen ekiplerden başlamak suretiyle ekipler kendi görev alanlarına yollanır.
ORMAN YANGINLARINDA PERSONELİN YANINDA KULLANDIKLARI ARAÇLARINDA YAKIT İHTİYAÇLARININ KARŞILANMASI ELZEMDİR. ARAZÖZLER, SUTANKERLERİ, İLK MÜDAHALE ARAÇLARI, TEKNİK PERSONELİN ARAÇLARI, DAĞITIM ARAÇLARI, DOZERLER, GREYDERLER, DİĞER İŞ MAKİNALARI, ORMAN YANGINA YARDIM AMAÇLI GELEN KAMU ARAÇLARI, SİVİL ARAÇLARIN YAKIT AYDINLATMA VE ARAZİ KOŞULLARINDA YAPILMASI GEREKEN ARAÇ TAMİR İŞLEMLERİ İÇİN BAKIM ARAÇLARI DA BULUNMAKTADIR. HAVA UNSURLARININ YAKIT İKMALLERİNİN YAKIN BİR ALANADA VEYA ORMAN YANGINI ESNASINDA YENİ YAPILAN GEÇİÇİ HELİKOPTER PİSTLERİNİN VE DUMANIN ETKİSİNDE KALMAYAN BİR ALAN SEÇİLİR. BU ALANA BÜTÜN ARAÇLARIN İHTİYAÇLARINI KARŞILAYACAK MİKTARDA YAKIT TEDARİK EDİLİR.
DESTEK GRUBU:
Yangın alanında çalışan ekiplerin ivedilikle ihtiyaç duyduğu unsur içme suyudur. Bununla beraber eksik olan kişisel koruyucu malzemeler derhal tedarik edilerek görevlendirilen ekipler vasıtasıyla dağıtılmaya başlanır. Alana gelen personel sayısı ve gelmekte olan personel de dikkate alınarak, yanlarında getirdikleri kumanyalar bitmeden yeni kumanyalar sağlanır. Koordinasyonu bununla görevlendirilmiş şube müdürü sağlar.
Dışarıdan gelen ekiplerin dağılımı, yangın amirinin planlaması doğrultusunda ilk toplanma alanından sorumlu orman mühendisi tarafından yapılır ve takip edilir. Bu işlemlerin hepsi yangın komuta merkezinin koordinasyonunda yürütülür.
Yangın komuta merkezinde, yangın konusunda uzman orman mühendisleri ile haberleşmeyi sağlayan telsiz görüşmelerini takip eden, haberleşme kanallarını organize eden elektronik haberleşme mühendisleri de bulunmaktadır. Bu haberleşme, yangının seyri açısından çok büyük önem arz eder.
Telsiz görüşmelerinde kargaşaya mahal vermemek için; kimlerin hangi kanalı kullanacağı, gelecek ekiplerin hangi kanaldan görüşme yapacağı ve telsiz kodları, yangın sahasında çalışan tüm personele yazılı bir liste ile bildirilir. Arazi koşullarının haberleşmeye elverişli olmadığı yerlerde yeni roleler oluşturularak sağlıklı haberleşme sağlanır. Yangın gözetleme kuleleri hâkim alanlarda bulunduğundan, yangın komuta merkezi, haberleşme merkezi veya ikmal destek merkezi olarak kullanılabilir. Her kule verilen görevlerin takipçisidir. Değişen durumların tespitinde ve genel emirlerin ilgililere iletilmesinde önemli rol oynarlar.
Yangın esnasında oluşabilecek kaza, yaralanma, duman zehirlenmesi ve yanık olaylarına müdahale amacıyla tam donanımlı, Sağlık Bakanlığına bağlı ambulanslar toplanma alanı ve hassas bölgelere yakın noktalarda beklemeye alınır. Ambulanslarda oksijen tüpleri bulunmalıdır.
Yangın alanının güvenliği ve çevreden gelen yoğun trafiğin kontrolü amacıyla İçişleri Bakanlığına bağlı emniyet unsurları, yangın komuta merkezi ile koordineli olarak görev alırlar.
Yangın komuta merkezine gelen haberler ve görüntüler, İHA’lardan gelen bilgilerle birlikte değerlendirilir. Bu veriler, yangın uzmanı orman mühendisleri tarafından analiz edilerek müdahale sürecine yön verir. değerlendirmesi sonucu yangın amirinin kararına göre hareket edilir. Yangın yolları, heliportlar, kaçış güzergâhları, toplanma ve güvenlik alanları planlanır.
HAVA UNSURLARI UYGULAMA:
Görev Dağılımı: Helikopterler ve uçaklar keşif amaçlı, spot yangınlara ve belirlenen nokta ile güzergâhlara müdahalede kullanıldığı gibi, ulaşımın olmadığı yangın alanlarına personel taşıma görevlerinde de kullanılır.
Yangın alanında oluşan yaralanma durumlarında; yanan alanda kalan personelin tahliyesinde, tahliye imkânı bulunmayan personelin bulunduğu alana su atarak bariyer oluşturma görevleri vardır. Erişimin olmadığı noktalarda havadan malzeme ikmali de yapılır. İHA’lar keşif yaparak sıcaklık, meteorolojik değerler, rüzgâr hızı ve yangın alanındaki enerji yoğunluklarının tespiti ile hedef belirleme sağlar. Hedef tespiti sonucunda öncelikli alanlar belirlenir, yoğunlaşma bölgelerine dönüşümlü olarak yönlendirilir. Havada kalış süresi ve sorti döngüsü; su dolum süresi, uçuş süresi, suyun yangın alanına boşaltma ve dönüş süreleri hesaplanır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda alana takviye hava araçları yönlendirilir.
Yakıt ve İkmal Planlaması: Mobil yakıt ikmal tankerleri ve heliportlar kullanılarak operasyonun sürekliliği sağlanır. Hava-Kara Koordinasyonu: Komuta merkezleri, hava ve kara birimleri arasında senkronizasyon sağlar. Hava unsurlarının rotaları, hangi su kaynaklarının kullanılacağı, uçakların ve helikopterlerin güzergâhları belirlenir. Bu planlama, yangın amirinin görevlendirdiği teknik elemanlar tarafından gerçekleştirilir.
YANGIN HAVUZLARI SU TOPLAMA ÇUKURLARI TAMİRE VEYA BAKIMA İHTİYACI
OLANLARIN DERHAL TAMİRİ BAKIM TAMAMLANIP SU DOLUMUNU SAĞLANMASI GEREKİR. BELİRTİLEN İŞLEMLER YANGIN KOMUTA MERKEZİNİN GÖREVLENDİRDİĞİ ORMAN MÜHENDİSLERİ VE ORMAN MUHAFAZA MEMURLARI TARAFINDAN YAPILIR. BU KİŞİLER YANAN BÖLGEDE ÇALIŞAN PERSONELDEN SEÇİLİR. 1839 YILINDAN BERİ FAALİYET GÖSTEREN ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ORMAN YANGINLARINA KARŞI MÜCADELESİNE ŞEHİTLER VEREREK
DEVAM ETMEKTEDİR.
YANGIN SONRASI LOJİSTİK FAALİYETLER
DEĞERLENDİRMELER
Yangın soğutma çalışmaları bittikten sonra, yangın amirinin nezaretinde cephe amirleri, hava ve yer unsurları, haberleşme sorumluları ve yangın sahasında görevli teknik personel toplanır. Yangın sürecinde olan aksaklıklar ve sebepleri tartışılıp tutanağa bağlanır. Eş zamanlı olarak yangın sahasında kontroller yapılırken, uzaktan gelen ekiplerden başlayarak eksilen veya yanan hortum ve ekipmanların tedariği sağlanır; yakıt ve gıda ikmali tamamlanıp kontrolleri yapılarak görev yerlerine gönderilir. Bu gidişler kayıt altına alınarak yangın komuta merkezine bildirilir.
Personel ve ekipman bakım-onarımı, yakıt ve malzeme yenilenmesi işlemleri tamamlanır. Alanda yangın esnasında bozulan yollar ve yangın emniyet şeritleri derhal bakıma alınır. Yangın alanında üstü toprakla örtülen yanıcı maddeler tespit edilerek açığa çıkarılır ve söndürülür. Bu işlem yapılmazsa yangının tekerrür etme ihtimali çok yüksektir. Yangın havuzları su toplama çukurları tamire veya bakıma ihtiyacı olanların derhal tamiri bakım tamamlanıp su dolumunu sağlanması gerekir. Belirtilen işlemler yangın komuta merkezinin görevlendirdiği orman Mühendisleri ve orman muhafaza memurları tarafından yapılır. Bu kişiler yanan bölgede çalışan personelden seçilir. Sonuç olarak 1839 yılından beri faaliyet gösteren Orman Genel Müdürlüğü orman yangınlarına karşı mücadelesine şehitler vererek devam etmektedir.
YEŞİL VATAN KORUYUCUSU bu vatan evlatlarının cennet vatan uğruna korkusuzca cehennem ateşi karşısındaki mücadelelerini saygıyla selamlıyoruz.